مدت حیات ظاهرى حضرت زهرا بعد از رسول خدا ـ صلّى اللّه علیه وآله وسلّم ـ

ابوالفرج اصفهانى ـ که زیدى مذهب است ـ در کتاب مقاتل الطالبیین راجع به زمان وفات حضرت فاطمه ـ علیهاالسّلام ـ اقوال متعدّدى را نقل مى کند، و آخرین آن ها را شش ماه بعد از رحلت رسول خدا ـ صلّى اللّه علیه وآله وسلّم ـ ، و اولین آن ها را چهلم حضرت رسول ـ صلّى اللّه علیه وآله وسلّم ـ که تقریبا هشتم ربیع الثانى است ذکر مى کند.(۱) مرحوم شربیانى(۲) هم چهلم را وفات حضرت فاطمه ـ علیهاالسّلام ـ مى دانستند.

گویا چنان که مکان دفن و قبر آن حضرت مجهول است، زمان فوتش هم باید مجهول و ناشناخته باشد؛ البته شاید علت مجهول بودن زمان وفاتش این باشد که معمولاً ضبط و کتابتِ وقایع تاریخى را اشخاص با سواد و اهل دقت در نویسندگى، بر عهده نمى گرفتند، لذا در ولادت حضرت رسول ـ صلّى اللّه علیه وآله وسلّم ـ هم بین شیعه و سنى اختلاف است.

در هر حال، در مدّت حیات حضرت صدیقه ى طاهره ـ علیهاالسلام ـ بعد از رسول اکرم ـ صلّى اللّه علیه وآله وسلّم ـ اختلاف است، آیا ۴۵ روز بوده و یا ۷۵ روز و یا ۹۵ روز. مرحوم نورى نوشته است: ۷۵ و ۹۵ به خط کوفى خیلى به هم شباهت دارند، لذا روایت ۷۵ روز(۱) با روایت ۳ جمادى الثانى(۲) قابل جمع و تطبیق مى باشد و منظور از آن، همان ۹۵ روز است.

افزون بر این، ۳ جمادى الثانى دور از اشتباه است. شاید در این مدت (فاصله ى ۷۵ ـ ۹۵) حضرت زهرا ـ علیهاالسلام ـ بسترى بوده اند و یا راوى اشتباه نقل کرده و به جاى عدد ۹۵ عدد ۷۵ را ضبط نموده است، ولى ۳ جمادى الثانى هیچ اشتباهى در آن تصور نمى شود.

در هر حال، مرحوم میرزا حسین نائینى هم روایت ۹۵ روز را ترجیح مى دادند و روز سوم جمادى الثانى را روضه داشتند؛ ولى مرحوم آقا سیّد ابوالحسن اصفهانى فاطمیه ى اول، یعنى ۷۵ روز را وفات مى گرفتند و روضه خوانى داشتند.

بعضى از بیوت مراجع و علماى نجف، از جمله بیت سیّد بحرالعلوم ـ علیه السّلام ـ در ایّام فاطمیّه مثل دهه ى محرم عزادارى و روضه خوانى داشتند.

——————————————————————————–

۱/ در این باره ر.ک: الذکرى، ص ۷۳؛ الحبل المتین، ص ۷۶؛ کشف الغطاء، ج ۱، ص ۱۲؛ بصائر الدرجات، ص ۱۷۳؛ اصول کافى، ج ۱، ص ۲۴۱ و ۴۵۸؛ کافى، ج ۳، ص ۲۲۸ و… از منابع خاصّه؛ و فتح البارى، ج ۷، ص ۳۷۸؛ الطبقات الکبرى، ج ۸، ص ۲۸؛ تاریخ مدینة دمشق، ج ۳، ص ۱۵۹، از منابع عامّه.

۲/ از آیات عظام نجف اشرف.

۳/ ر.ک: بحارالانوار، ج ۴۳، ص ۹؛ دلائل الامامة، ص ۹ و ۴۵/ نیز ر.ک: مناقب ابن شهر آشوب، ج ۳، ص ۳۵۶/

۴/ ر.ک: بحارالانوار، ج ۴۳، ص ۹ و ۱۷۰؛ دلائل الامامة، ص ۹ و ۴۵/ نیز ر.ک: مناقب ابن شهر آشوب، ج ۳، ص ۳۵۶/

 

پایگاه اطلاع رسانی حضرت آیت الله العظمی

 بهجت(حفظه الله تعالی)