شهر سامرا   

 سر من رآ ومخفف آن سامرا، نام شهرى است در عراق، میان بغداد وتکریت.
این شهر زادگاه حضرت مهدى(ع) است. امام هادى و امام عسکرى (ع) ، توسط عباسیان در شهر سامرا تحت مراقبت وکنترل شدید بودند تا توجه وعلاقه مردم به آنان بیشتر نشود.
منزل امام هادى و عسکرى(ع) ونیز حکیمه خاتون ونرجس خاتون در این شهر بوده وپس از وفات شان، در همان جا دفن شدند و اینک مرقد این دو امام وآن دو بانوى بزرگوار در سامرا است.سامرا شاهد نماز خواندن حضرت مهدى (ع) بر پدر بزرگوارش و آغاز امامت حضرتش بوده است.

منبع: http://www.montazar.net

www.atregoleyas.com

atregoleyas@gmail.com

سجده حضرت

حکیمه خاتون مى فرماید: وقتى حضرت مهدى(ع) متولد شد، سجده کرد و فرمود: اشهد ان لا اله الا الله، وحده لا شریک له، وان جدَى محمدرسول الله وان ابى امیرالمؤمنین ولی الله.

آنگاه همه امامان را برشمرد وفرمود: بار خدایا آن چه را به من وعده فرمودى، تحقق بخش وکار بزرگم را در پرتو قدرتت تدبیر فرما وگام هایم را در قیام پرشکوه و آسمانى ام براى برانداختن بیداد و ستم، و استقرارکامل عدالت در سراسرگیتى استوار ساز و به دست من، زمین را از عدل و داد لبریزگردان.

پس از آن، سر ازسجده برداشت وبه تلاوت این آیه مبارکه پرداخت: شَهدَ الله انه لا اله الا هو والملائکة واولو العلم … (۱).

۱/ امام مهدى (ع) از ولادت تا ظهور، سید محمدکاظم قزوینی ص ۱۹۲/

منبع: http://www.montazar.net

www.atregoleyas.com

atregoleyas@gmail.com

ظریف 

 ابو نصر ظریف از خادمان امام حسن عسکرى (ع) بوده وازکسانى است که از تولد حضرت مهدى (ع)اطلاع یافته واز آن خبر داده است.(۱)در برخى کتب ظریف بن خادم آمده است

ظریف مى گوید: هنگامى که حجت خدا به دنیا آمد، همه خاندان خوشحال شدند وچون بزرگ شد به من دستور داده شدکه هر روز همراه گوشت، یک قطعه استخوان مغزدار هم بخرم وگفته مى شدکه مغز استخوان براى مولاى کوچک ماست. (۲)

ا. بحارالانوار ج ۵۱ ص ۵ ارشاد مفید ص ۳۳۰/

۲/ارشاد مفید، ص۳۳۰ غیبة طوسى، ص ۴۸ ۱ کافى ج ۱، ص ۳۳۰/

منبع: http://www.montazar.net

www.atregoleyas.com

atregoleyas@gmail.com

حکیمه

 حکیمه خاتون، از بانوان خاندان امامت و رسالت و زنى باکفایت و مؤمنه بود.وى دختر امام جواد(ع)،خواهر امام هادى (ع) و عمَ امام حسن عسکرى (ع) بود. امام هادى (ع)،نرجس خاتون را به خواهرش حکیمه خاتون سپرد تا احکام و دستورات اسلام را به او بیاموزد. حکیمه خاتون، شاهد ولادت امام زمان (ع) بود و تاریخ وکیفیت ولادت حضرت مهدى (ع)را همه از حکیمه خاتون نقل کرده اند. حکیمه خاتون مى گوید: پس از چهل روز از ولادت حضرت مهدى (ع)، طبق دعوت امام حسن عسکرى (ع) به خانه اش رفتم وقتى وارد اطاق شدم، ناگهان دیدم همان کودک، چون آفتاب درخشنده در مقابل پدر راه مى رود و به اندازه یک فرزند دو ساله مى ماند. تعجب کردم و از امام پرسیدم: اى سرور من این کودک به اندازه دو سال رشد کرده است .حضرت تبسمى کرد و فرمود: فرزندان پیامبران و جانشینان آنان که به مقام پیشوایى و امامت برگزیده مى شوند، ورشدشان همانند سایرین نیست، بلکه وقتى یک ماه از عمرشان مى گذرد، چنان است که بر دیگران یک سال گذشته باشد (۱) حکیمه خاتون از محضر امام حسن عسکرى (ع) درخواست نمودکه در حق او دعاکند و از خدا بخواهدکه در زمان حیات امام (ع) از دنیا برود و چنین شد (۲) مزار او در سامراکنار حرم عسکریین است.

حکیمه خاتون، قابله حضرت مهدى (ع) نیز بوده است (۳) برخى منابع، یکى از نام هاى مادر حضرت مهدى (ع) راحکیمه،ذکرکرده ا ند (۴)

۱/ بحارالانوار، ج ۵۱ ص ۱۴

۲/ روزگار رهایى ج ا، ص ۱۵۳/

۳/ روزگاررهایى، ج ۱ ص ۱۲/

۴/ امام مهدى (ع) ازولادت تا ظهور سید محمدکاظم قزوینى ص ۱۷۲/     

منبع: http://www.montazar.net

www.atregoleyas.com

atregoleyas@gmail.com

کامل بن ابراهیم      

 کامل بن ابراهیم مدنى از جمله کسانى است که از تولد حضرت مهدى (عج) اطلاع یافته و از آن خبر داده است (۱)

گروهى از مفوضه او را به محضر امام حسن عسکرى(ع) فرستادند تا سؤالاتى از محضر امام بپرسد

وى وارد مجلس شد و درکنار درى که پرده اى بر آن آویخته بود، نشست.

پیش از آن که سؤالاتش را مطرح کند، بادى وزید و پرده کنار رفت.

حضرت مهدى (ع) که در آن جا بودند، پاسخ پرسش هاى وى را ارائه فرمودند(۲).

کامل بن ابراهیم از برکت وجود حضرت، هدایت شد و از عقیده اش برگشت.

وى جزوکسانى است که بر جنازه امام حسن عسکرى (ع) نماز خوانده و در مراسم تشییع جنازه، حضرت مهدى(ع) را دیده اند. (۳)

۱/ بحارالانوار ج ۵۱ ص ۵، ارشاد مفید، ص ۳۳۰

۲/ کشف الغمه، ج ۲ ص ۴۹۹

۳/ روزگار رهایی ج۱، ص ۱۶۰و۱۶۵

منبع: http://www.montazar.net

 www.atregoleyas.com

atregoleyas@gmail.com

عسکر

 عسکر به معناى لشگر و لشگرگاه است.عسکر، لشگرگاه ترکان در سامرا بوده و محلى بوده است جزءِ شهر، اصلأ پاد گان نظامى نمى تواند چندان از شهر دور باشد .

باید دانست که اصل بناى شهر سامرا براى رفع مزاحمت ترکان نظامى از بغداد بوده است . بنابراین شهر سامرا شهرى نظامى است، ولى بعداً مسکونى هم مى شود. بدیهى است بین پادگان و محل سکناى خانواده هاى نظامیان یکى نباشد. (۱)

در این که “عسکر” اسم دیگر سامرا است یا محله اى از محلات آن، اختلاف است. ظاهر عبارت شیخ در الغیبة این است که محلَه اى از سامرا است . (۲)

اما حاج شیخ عبدالله مامقانى (ره) در تنقیع المقال، مى نویسد: عسکر یکى از اسامى سامرا است . (۳)

چون خانه امام هادى و امام حسن عسکرى (ع) در محلى بوده که در زمان متوکل عباسى پادگان نظامى وى در آن جا قرار داشته است ” لذا آن محل به عسکر” خوانده شد و به همین جهت نیز هر یک از آن دو امام بزرگوار را “عسکرى ” و به طور تشبیه عسکریین(ع) مى نامند.(۴)

عثمان بن سعید را عسکرى نیز مى گفتند، چون او از محله عسکر سامرا بوده است. (۵)

“عسکر” نام شتر عایشه است که بر آن به بصره رفت. (۶)

۱/ دکتر صادق آیینه وند به نقل ازکتاب زندگانى نواب خاص امام زمان (ع) غفار زاده.

۲/ غیبة طوسى، ص ۳۵۴/

۳/ تنقیح المقال، ج ۲، ص۲۶۴/

۴/ مفا خراسلام، ج ۲ ص ۲۲ پاورقى.

۵/ غببة طوسى، ص ۳۵۴/

۶/ معارف و معاریف، ج ۷، ص ۳۶۳/

منبع: http://www.montazar.net

www.atregoleyas.com

atregoleyas@gmail.com 

سرداب مقدس        

 سرداب مقدس، زیرزمینى است در سامرَا، کنار مزار امام هادى و امام عسکرى (ع).
این سرداب محل زندگى وعبادت امام مادى وامام حسن عسکرى و حضرت مهدى (ع) بوده وتمام دیدارها با حضرت مهدى (ع) در زمان پدرش در همین منزل و سرداب انجام مى گرفته است. خانه امام عسکرى (ع) هانند دیگر خانه هاى عراق، شامل غرفه اى براى مردان، غرفه اى براى زنان و سرداب بوده که سرداب نیز شامل غرفه هایى براى مردان و زنان بوده است ودر تابستان از شدت گرما به این سرداب پناه مى برده اند. مقدس شمردن آن سرداب از سوى شیعیان موجب شدکه دشمنان اهل بیت، شیعیان را متهم کنند بر اینکه آن ها مى گویند امام زمان در این سرداب مخفى شده است؟ اما شیعیان از چنین اعتقادى منزه هستند. شیعیان )سرداب را به این دلیل مقدس مى شمارندکه محل زندگى ونیایش سه امام معصوم، همچنین محل زندگى حضرت حکیمه خاتون ونرجس خاتون بوده است.
واما موقعیت کنونی سرداب سامرا: امروزه هرکس از هر نقطه شهر سامرا به مرکز شهر نگاه کند، دوگنبد با شکوه مى بیندکه یکى از آن ها باکاشى هاى طلایى براق ودیگرى باکاشى هاى رنگى زیبائى پوشیده شده است. هر یک از این گنبدها به ساختمان مستقلى تعلق دارند. گنبد بزرگ طلایى بر بالاى ضریح مطهرکه مرقدهاى مقدس امام دهم (ع) وامام یازدهم(ع) در آن جاى دارد، قرارگرفته است. ولى گنبدهاى کوچک بر بالاى ساختمان مسجد جامع شهر ساخته شده است . ساختمان حرم مطهر به شکل مستطیل وساختمان مسجد جامع به صورت مستقل از ساختمان حرم، ولى متصل به صحن حرم است وسرداب غیبت درست در زیر ساختمان مسجد قرارگرفته ودر طول تاریخ بارها در بنا وبخش هاى مختلف آن تعمیرات وتغییراتى انجام شده است.
سرداب غیبت از جمله سرداب هاى عمیقى است که در زیر یک لایه سنگى حفر شده ودر کل داراى سه قسمت عمده است: یک غرفه شش ضلعى، یک غرفه مستطیل کوچک ویک غرفه به شکل مستطیل بزرگ . توضیح بیشتر آنکه غرفه مستطیل بزرگ در میان مردم به مصلاى مردان وغرفه مستطیل شکل کوچک به مصلاى بانوان، معروف است. این بخش ها با دو راهرو بلند و طولانى به یکدیگر مربوط مى شوند؟ یعنى یک راهرو طولانى مصلاى مردان ومصلاى زنان را به هم وصل مى کند ویک راهرو طولانى دیگر بین مصلاى مردان و غرفه شش ضلعى وجوددارد. 
همچنین این بخش هاى سه گانه هر یک از طریق روزنه اى کرچک و طولانى که از قسمت هاى فوقانى دیوار آغاز شده، تا پایین ترین حد دیوار بیرونى مسجد جامع امتداد مى یابد و نور و هوا دریافت مى کند . پلکانى که راه ورود وخروج سرداب است وبه غرفه شش ضلعى منتهى مى شود داراى بیست پله است. ورودى این پلکان و سرداب در داخل ساختمان مسجد و بر دیوارى قرارگرفته که ورودى نماز خانه نیز در آن واقع است.                
طول مصلاى مردان پنج متر وهشتاد سانیمتر وعرض آن سه متر وپنجاه سانتمتر است. در ضمن طول مصلاى زنان چهار متر وشصت سانتى متر وعرض آن سه متر است. طول راهرویى که مصلاى مردان و زنان را به هم مربوط مى سازد، چهار متر است. طول روزنه اى که نور غرفه شش ضلعى را تأمین مى کند، حدود شش متر وطول روزنه اى که نور مصلاى زنان را تأمین مى کند، چهار متر وپنجاه سانتیمتر است. در انتهای غرفه مستطیل شکل یعنى انتهاى همان مصلاى مردان، یک در چوبى که معروف به باب غیبت است وجود دارد. در پشت این در، اتاق کوچکى قرار داردکه طول آن یک متر وپنجاه سانتیمتر است. این اتاق به نام محل غیبت شهرت پیدا کرده است که در حقیقت بخش مکمل غرفه مستطیل شکل بزرگ محسوب مى شود ودر جلوى آن حفاظ مشبکى است که آن را از بقیه غرفه جدا مى کند. چاه معروف به چاه غیبت هم درگوشه اى از همین اتاق قرار دارد .             
شاره به این نکته نیز خالى از فایده نیست که این سرداب در جهت غربى صحن عسکری (ع) به سمت شمال واقع شده ودر طول تاریخ اصلا حات وتعمیرات زیادى در آن انجام گرفته است. همیشه در موقع تعمیر وترمیم بارگاه عسکریین (ع) در ساختمان سرداب نیز تغییرات واصلاحاتى به عمل آمده است؟ به عنوان مثال در زمان هاى گذشته، از داخل بارگاه عسکریین (ع) ازکنار مرقد حضرت نرجس خاتون به سرداب مى رفتند واین وضح به همین صورت تا سال ۲۰۲ ۱ق. ادامه داشت و در این سال احمد خان دنبلى براى سرداب، راهى جداگانه از طرف شمال بازکرد وراه سرداب از طرف روضه عسکریین (ع) را مسدود نمود و صحن سرداب را جداگانه ساخت که تقریبا از یک فضاى بزرگى به طول۶۰ متر وعرض ۲۰ متر برخوردار است. بنابراین اگر درکتاب هایى چون مزار شهید اول، اعمال و دعاهاى مربوط به زیارت این همه امام دریک مکان ذکر شده است؟ علت آن است که در زمان سابق راه سرداب نیز از پشت حرم عسکریین (ع) در یک ساختمان بوده است، لذا پس از زیارت عسکریین (ع) بلافاصله زیارت امام زمان (ع) وسپس زیارت حضرت نرجس خاتون ذکر شده است. در هر حال این سرداب در طول تاریخ به اندازه اى مورد توجه مردم بوده است که در آن آثار ارزشمندى از منبتکارى وکاشى کارى و سایر هنرهاى معمارى به کار رفته است. از جمله این اشیاء، درِ چوبى نفیسى است که از دوران خلافت عباسیان به جاى مانده است واز ویژگى هاى هنرى وتاریخى ارزشمندى برخوردار است.

منبع: http://www.montazar.net

www.atregoleyas.com

atregoleyas@gmail.com 

نیمه ‏شعبان در اذهان شیعیان و محبان اهل‏بیت ،علیهم‏السلام، به عنوان روز میلاد نجات بخش موعود معنا و مفهوم مى‏یابد. روز میلاد بزرگ مردى که انسانیت، ظهور او را به انتظار نشسته و عدالت‏براى پاى‏بوس قدمش لحظه شمارى مى‏کند.

نیمه شعبان اگر چه شرافتش را وامدار مولود خجسته‏اى است که در این روز زمین را با قدوم خویش متبرک ساخته است، اما همه عظمت آن دراین خلاصه نشده و در تقویم عبادى اهل ایمان نیز از جایگاه و مرتبه والایى برخوردار است.

در روایاتى که از طریق شیعه و اهل‏سنت نقل شده فضیلتهاى بسیارى براى عبادت و راز نیاز در شب و روز خجسته نیمه‏شعبان بر شمرده شده است و این خود تمثیل زیبایى است از این موضوع که براى رسیدن به صبح وصال موعود باید شب وصل با خدا را پشت‏سرگذاشت، و تا زمانى که منتظر، عمرخویش را در طریق کسب صلاح طى نکند نمى‏تواند شاهد ظهور مصلح موعود باشد.

با توجه به اهمیت فراوانى که در روایات به شب نیمه ‏شعبان ‏داده ‏شده و حتى آن را هم پایه شب قدر شمرده‏اند، در این مجال برخى از روایتهایى را که در بیان مقام و منزلت این شب روحانى وارد شده‏اند مورد بررسى قرار مى‏دهیم. باشد تا خداوند ما را به عظمت این شب مقدس واقف گرداند و توفیق بهره‏بردارى از برکات آن را عطا فرماید:

از پیامبر گرامى اسلام ، صلى‏الله‏علیه‏وآله، در زمینه موضوع محل بحث روایتهاى بسیارى نقل شده که یکى از آنها به این شرح است:

«شب نیمه شعبان در خواب بودم که جبرییل به بالین من آمد و گفت: اى محمد! چگونه در این شب خوابیده‏اى؟ پرسیدم: اى جبرییل! مگر امشب چه شبى است؟ گفت: شب نیمه شعبان است. برخیز اى محمد! پس مرا از جایم بلند کرد و به سوى بقیع برد، در آن حال گفت: سرت را بلند کن! امشب درهاى آسمان گشوده مى‏شوند، درهاى رحمت‏باز مى‏گردند و همه درهاى خوشنودى، آمرزش، بخشش، بازگشت، روزى، نیکى و بخشایش نیز گشوده مى‏شوند. خداوند در این شب به تعداد موها و پشمهاى چارپایان[بندگانش را از آتش جهنم] آزاد مى‏کند. امشب خداوند زمانهاى مرگ را ثبت و روزیهاى یک سال را تقسیم مى‏کند و همه آنچه را که در طول سال واقع مى‏شود نازل مى‏سازد. اى محمد! هر کس امشب را با منزه داشتن خداوند (تسبیح)، ذکر یگانگى او (تهلیل)، یاد بزرگى او (تکبیر)، راز و نیاز با او (دعا)، نماز، خواندن قرآن، نمازهاى مستحب (تطوع) و آمرزش خواهى (استغفار) صبح کند، بهشت جایگاه و منزل او خواهد بود و خداوند همه آنچه را که پیش از این انجام داده و یا بعد از این انجام مى‏دهد، خواهد بخشید …» (۱)

یکى از همسران پیامبر اکرم ، صلى‏الله علیه و آله، حالات ایشان را در شب نیمه شعبان چنین بیان مى‏کند:

«در یکى از شبها که پیامبر خدا، صلى‏الله علیه و آله، در نزد من بود ناگهان متوجه شدم که ایشان بستر خود را ترک کرده است، غیرت خاص زنانه به سراغ من آمد و به گمان اینکه حضرت نزد یکى دیگر از همسران خود رفته است‏به جستجوى ایشان پرداختم، اما بناگاه دیدم که حضرتش مانند جامه‏اى که بر زمین افتاده باشد به سجده رفته و چنین راز و نیاز مى‏کند:

«اصبحت الیک فقیرا خائفا مستجیرا فلا تبدل اسمى و لاتغیر جسمى و لاتجهد بلائى و اغفرلى‏»

به سوى تو آمدم در حالى که تهیدست، ترسان و پناه جویم، پس نام مرا برمگردان، جسم مرا تغییر مده، گرفتاریم را افزون مساز واز من در گذر.

آنگاه سر خود را بلند کرد و بار دیگر به سجده رفت و در آن حال شنیدم که مى‏فرمود:

«سجد لک سوادى و خیالى و امن بک فوادى هذه یداى بما جنیت على نفسى یا عظیم ترجى لکل عظیم اغفرلى ذنبى العظیم فانه لایغفرالعظیم الاالعظیم‏»

سراپاى وجوم براى تو سجده کرده و قلبم به تو ایمان آورده است; این دو دست من با همه جنایتى که برخود روا داشته‏ام، پس اى بزرگى که براى هرکار بزرگى امیدها به سوى تو است; از گناهان بزرگ من در گذر، چرا که از گناهان بزرگ در نمى‏گذرد مگر پروردگار بزرگ.

بعد از اداى این کلمات سر خود را بلند کرده و براى سومین بار به سجده رفت و این جملات را بر زبان جارى ساخت:

«اعوذ برضاک من سخطک و اعوذ بمعافاتک من عقوبتک و اعوذ بک منک انت کما اثنیت على نفسک و فوق ما یقول القائلون‏»

از خشم تو به خوشنودیت پناه مى‏برم، از کیفر تو به بخشش‏ات پناهنده مى‏شوم و از تو به سوى خودت پناه مى‏جویم. تو همان‏گونه‏اى که خود توصیف کرده‏اى و بالاتر از آنى که گویندگان مى‏گویند.

لحظاتى دیگر سر از سجده برداشت و دوباره به سجده رفت در حالى که مى‏فرمود:

«اللهم انى اعوذ بنور وجهک الذى اشرقت له‏السموات و الارض و قشعت‏به‏الظلمات و صلح به امرالاولین و الاخرین ان یحل على غضبک او ینزل على سخطک اعوذبک من زوال نعمتک و فجاة نقمتک و تحویل عافیتک و جمیع سخطک لک العتبى فیما استطعت و لاحول و لاقوة الا بک‏»

خدایا به نور وجه تو که آسمانها و زمین از آن روشن شده، تاریکیها با آن از بین رفته و کار پیشینیان و آیندگان با آن اصلاح شده‏است پناه مى‏برم ، از اینکه به خشم تو گرفتار شوم و یا دشمنى تو بر من نازل شود. پناه مى‏برم به تو از زوال نعمتت، نزول ناگهانى عذابت، دگرگونى سلامتى‏ات و همه آنچه که خشم تو را در پى دارد. خوشنودى نسبت‏به آنچه من در توان دارم از آن تو است و هیچ حرکت و نیرویى نیست مگر به سبب تو.

چون این حال را از پیامبر دیدم او را رها کردم و شتابان به طرف خانه حرکت کردم. نفس‏نفس زنان به خانه رسیدم. وقتى پیامبر ،صلى‏الله علیه و آله، به خانه برگشتند و حال مرا دیدند گفتند: چه شده است که اینچنین به نفس نفس افتاده‏اى؟

گفتم: من اى رسول خدا به دنبال شما آمده بودم، پس فرمود:

آیا مى‏دانى امشب چه شبى است؟! امشب شب نیمه شعبان است، در این شب اعمال ثبت مى‏گردند، روزیها قسمت مى‏شوند، زمانهاى مرگ نوشته مى‏شوند و خداوند تعالى همه را مى‏بخشد مگر آنکه به خدا شرک ورزیده یا به قمار نشسته است.یا قطع رحم کرده یا برخوردن شراب مداومت ورزیده یا برانجام گناه اصرار ورزیده است …» (۲)

پرسشى که با مطالعه روایتهاى بالا به ذهن خطور مى‏کند این است که چرا با اینکه در بسیارى از روایات تصریح شده که تعیین زمان مرگ مردمان و تقسیم روزى آنها در شب قدر و در ماه مبارک رمضان صورت مى‏گیرد، در دو روایت‏یاد شده شب نیمه شعبان به عنوان زمان تقدیر امور مزبور ذکر شده است؟

مرحوم سیدبن طاووس (م‏۶۶۴ ق) در پاسخ پرسش یاد شده مى‏گوید:

«شاید مراد روایات مزبور این باشد که تعیین زمان مرگ و تقسیم روزى به صورتى که احتمال محو و اثبات آن وجود دارد، در شب نیمه شعبان صورت مى‏گیرد، اما تعیین حتمى زمان مرگ و یا تقسیم حتمى روزیها در شب قدر انجام مى‏شود. و شاید مراد آنها این باشد که در شب نیمه شعبان امور مزبور در لوح محفوظ تعیین و تقسیم مى‏شوند، ولى تعیین و تقسیم آنها در میان بندگان در شب قدر واقع مى‏شود. این احتمال هم وجود دارد که تعیین و تقسیم امور یاد شده در شب قدر و شب نیمه‏شعبان صورت گیرد، به این معنا که در شب نیمه شعبان وعده به تعیین و تقسیم امور مزبور در شب قدر داده مى‏شود. به عبارت دیگر امورى که در شب قدر تعیین و تقسیم مى‏گردند، در شب نیمه شعبان به آنها وعده داده مى‏شود. همچنان که اگر پادشاهى در شب نیمه شعبان به شخصى وعده دهد که در شب قدر مالى را به او مى‏بخشد، در مورد هر دو شب این تعبیر صحیح خواهد بود که بگوییم مال در آن شب از آن حضرت چنین بخشیده شده است.» (۳)

کمیل بن زیاد از یاران امام على ، علیه‏السلام، چنین روایت مى‏کند که:

در مسجد بصره در نزد مولایم امیرالمؤمنین نشسته بودم و گروهى از یاران آن حضرت نیز حضور داشتند، در این میان یکى از ایشان پرسید: معناى این سخن خداوند که: «فیها یفرق کل امر حکیم‏»; (۴) در آن شب هر امرى با حکمت معین و ممتاز مى‏گردد، چیست؟ حضرت فرمودند:

«قسم به کسى که جان على در دست اوست همه امور نیک و بدى که بر بندگان جارى مى‏شود، از شب نیمه شعبان تا پایان سال، در این شب تقسیم مى‏شود. هیچ بنده‏اى نیست که این شب را احیاء دارد و در آن دعاى خضر بخواند، مگر آنکه دعاى او اجابت‏شود.» پس از آنکه امام از ما جدا شد، شبانه به منزلش رفتم. امام پرسید: چه شده است اى کمیل؟ گفتم اى امیرمؤمنان آمده‏ام تا دعاى خضر را به من بیاموزى، فرمود:

بنشین اى کمیل! هنگامى که این دعا را حفظ کردى خدا را در هر شب جمعه، یا در هر ماه یک شب، یا یک بار در سال یا حداقل یک بار در طول عمرت، با آن بخوان، که خدا تو را یارى و کفایت مى‏کند و تو را روزى مى‏دهد، و از آمرزش او برخوردار مى‏شوى، اى کمیل! به خاطر زمان طولانى که تو با ما همراه بوده‏اى بر ما لازم است که درخواست تو را به بهترین شکل پاسخ دهیم، آنگاه دعارا چنین انشاءفرمود…» (۵)

شایان ذکر است که این دعا همان دعایى است که امروزه آن را با نام «دعاى کمیل‏» مى‏شناسیم.

امیرمؤمنان على ،علیه‏السلام، در روایتى دیگر در فضیلت‏شب نیمه شعبان چنین مى‏گوید:

«در شگفتم از کسى که چهار شب از سال را به بیهودگى بگذراند: شب عید فطر، شب عید قربان، شب نیمه شعبان و اولین شب از ماه رجب‏» (۶)

از امام صادق ،علیه‏السلام، روایت‏شده که پدر بزرگوارشان در پاسخ کسى که از فضیلت‏شب نیمه شعبان از ایشان پرسیده بود فرمودند:

«این شب برترین شبها بعد از شب قدر است، خداوند در این شب فضلش را بربندگان جارى مى‏سازد و از منت‏خویش گناهان آنان را مى‏بخشد، پس تلاش کنید که در این شب به خدا نزدیک شوید. همانا این شب، شبى است که خداوند به وجود خود سوگند یاد کرده که در آن درخواست کننده‏اى را، مادام که درخواست گناه نداشته باشد، از درگاه خود نراند. این شب، شبى است که خداوند آن را براى ما خاندان قرار داده است، همچنان که شب قدر را براى پیامبر ما ،صلى‏الله علیه وآله، قرار داده است. پس بر دعا و ثناى بر خداوند تعالى بکوشید، که هر کس در این شب صدمرتبه خداوند را تسبیح گوید، صد مرتبه حمدش را بر زبان جارى سازد، صد مرتبه زبان به تکبیرش گشاید و صدمرتبه ذکر یگانگى (لااله‏الاالله) او را به زبان آورد، خداوند از سر فضل و احسانى که بر بندگانش دارد، همه گناهانى را که او انجام داده بیامرزد و درخواستهاى دنیوى و اخروى او را برآورده سازد، چه درخواستهایى که برخداوند اظهار کرده و چه درخواستهایى که اظهار نکرده و خداوند با علم خود بر آنها واقف است و …» (۷)

در این مجال فرصت پرداختن به همه روایتهایى که در فضیلت‏شب و روز نیمه شعبان وارد شده‏اند نیست (۸) و گمان مى‏کنیم که روایتهاى یادشده براى ارائه تصویرى روشن از جایگاه برجسته شب نیمه شعبان در میان دیگر شبهاى سال کافى باشند. اما چنانکه در ابتداى سخن نیز گفته شد، شرافت این شب خجسته، علاوه بر همه آنچه که بیان شد، به اعتبار مولود مبارکى است که در این شب قدم به عرصه خاک نهاده است. وجود مقدسى که سالها پیش از تولدش مژده میلاد او به مسلمانان داده شده بود و شاید همه عظمت این شب و تکریم و بزرگداشتى که در کلمات معصومان ،علیهم‏السلام، از آن شده است‏به خاطر وجود همین مولود مبارک باشد. چنانکه بزرگانى چون سیدبن‏طاووس به این موضوع اشاره کرده و بر همگان لازم دانسته‏اند که در این شب خداى خویش را به سبب منت‏بزرگى که با میلاد امام عصر ،علیه‏السلام، بر آنها نهاده سپاس گویند و تا آنجا که در توان دارند شکر این نعمت الهى را به جاى آورند. (۹)

در یکى از دعاهایى که در شب نیمه شعبان وارد شده است چنین مى‏خوانیم:

«اللهم بحق لیلتنا هذه و مولودها و حجتک و موعودها التى قرنت الى فضلها فضلا فتمت کلمتک صدقا و عدلا لا مبدل لکلماتک …» (۱۰)

بار خدایا تو را مى‏خوانیم به حق این شب و مولود آن، و به حق حجتت و موعود این شب، که فضیلتى دیگر بر فضیلت آن افزودى و سخن تو از روى راستى و عدالت‏به حد کمال رسیده و هیچ کس را یاراى تبدیل و تغییر سخنان تو نیست.

مطابق روایتهاى بسیارى که شیعه و اهل سنت آنها را نقل کرده‏اند میلاد خجسته امام عصر ، علیه‏السلام، در شب نیمه شعبان سال ۲۵۵ ق واقع شده و باعث مزید فضیلت این شب مبارک گشته است. (۱۱)

در پایان این مقاله به عنوان حسن ختام گزارشى را از شب میلاد امام عصر علیه‏السلام به نقل از حکیمه خاتون دختر بزرگوار امام جواد ،علیه‏السلام، و عمه بزرگوار امام حسن عسکرى ،علیه‏السلام، نقل مى‏کنیم، ایشان مى‏فرماید:

«ابو محمدحسن‏بن‏على ،علیه‏السلام، به دنبال من فرستاد و فرمود: اى عمه! امشب روزه‏ات را با ما افطار کن زیرا امشب شب نیمه‏شعبان است و خداوند در این شب آن حجتى را که حجت او در زمین است آشکار مى‏سازد. پرسیدم: مادر او کیست؟ فرمود: نرجس، عرض کردم: خدا مرا فداى شما گرداند، به خدا قسم در او هیچ اثرى از حاملگى نیست! فرمود: موضوع این چنین است که مى‏گویم، حکیمه خاتون ادامه مى‏دهد: من [به خانه امام عسکرى] درآمدم، پس از آنکه سلام کردم و نشستم نرجس پیش من آمد و در حالى که کفشهاى مرا از پایم بیرون مى‏آورد گفت: اى بانوى من چگونه شب کردى؟ گفتم: بلکه تو بانوى من و بانوى خاندان منى. سخن مرا انکار کرد و گفت: چه شده است عمه؟ به او گفتم: دختر جان خداوند تبارک و تعالى در همین شب به تو فرزند پسرى عطا مى‏کند که سرور دنیا و آخرت خواهد بود. نرجس از حیا در جاى خود نشست. وقتى از نماز عشاء فارغ شدم و افطار کردم، به بستر رفتم و خوابیدم، در نیمه‏هاى شب براى نماز برخاستم، نمازم را تمام کردم، در حالى که هنوز نرجس خوابیده بود و اثرى از زایمان در او نبود. تعقیب نماز را به جاى آوردم و خوابیدم، اما لحظاتى بعد وحشت زده از خواب بیدار شدم. که در این موقع نرجس هم برخاست و به نماز ایستاد.

حکیمه مى‏گوید: در همین حال شک و تردید به سراغ من آمد، اما ناگهان ابومحمد[امام حسن عسکرى] ، علیه‏السلام، از همان جا که نشسته بود ندا برآورد: اى عمه! شتاب مکن که آن امر نزدیک شده‏است. حکیمه ادامه مى‏دهد: در حال خواندن سوره‏هاى سجده و یس بودم که نرجس با اضطراب از خواب بیدار شد، من با شتاب پیش او رفتم و گفتم: نام خدا بر تو باد، آیا چیزى احساس کردى؟ گفت: بله، عمه جان. به او گفتم: بر خودت مسلط باش و آرامشت را حفظ کن، که این همان است که به تو گفتم. حکیمه ادامه مى‏دهد: دقایقى کوتاه خواب به سراغ من آمد و در همین موقع بود که حالت زایمان به نرجس دست داد و من به سبب حرکت نوزاد بیدار شدم، جامه را از روى او کنار زدم و دیدم که او اعضاى سجده را به زمین گذاشته و در حال سجده است، او را در آغوش گرفتم و با تعجب دیدم که او کاملا پاکیزه است و از آثار ولادت چیزى بر او نمانده است. در این هنگام ابومحمد[امام حسن عسکرى] علیه‏السلام ندا برآورد که: اى عمه! پسرم را نزد من بیاور. نوزاد را به سوى او بردم، آن حضرت دستانش را زیر رانها و کمر او قرار داد و پاهاى او را برسینه خود گذاشت، آنگاه زبانش را در دهان او کرد و دستانش را بر چشمها و گوشها و مفاصل او کشید و بعد از آن گفت: پسرم! سخن بگو و آن نوزاد زبان گشود و گفت: شهادت مى‏دهم که خدایى جز خداى یکتا نیست و هیچ شریکى براى او وجود ندارد و شهادت مى‏دهم که محمد ،صلى‏الله‏علیه‏وآله، فرستاده خداست. آنگاه بر امیرمؤمنان ،علیه‏السلام، و سایر امامان درود فرستاد تا به نام پدرش رسید …» (۱۲)

امیدواریم که خداوند به برکت مولود با عظمت‏شب نیمه شعبان به همه ما توفیق درک فضیلت‏هاى این شب خجسته را عطا فرماید و همه ما را از زمره یاوران و خدمتگزاران مولود این شب قرار دهد.

۱/ ابن طاووس ، على بن موسى ، اقبال‏الاعمال، ص ۲۱۲، بیروت، مؤسسه‏الاعلمى‏للمطبوعات،۱۴۱۷ ق; المجلسى ، محمدباقر ، بحارالانوار، ج ۹۸، ص‏۴۱۳، بیروت، مؤسسه‏الوفاء،۱۴۰۳ ق.

۲/ ابن‏طاووس، على بن موسى، همان، صص‏۲۱۷ -۲۱۶/

۳/ همان ، ص ۲۱۴/

۴/ سوره دخان (۴۴) آیه ۴/(لازم به توضیح است که غالب مفسران آیه یادشده را ناظر به شب قدر دانسته‏اند.ر.ک: الطباطبایى، سیدمحمدحسین ، تفسیرالمیزان ، ج ۱۸ ، ص ۱۳۰، قم ، انتشارات اسلامى.)

۵/ابن طاووس، على بن موسى ، همان ، ص ۲۲۰/

۶/المجلسى، محمدباقر، همان ، ج ۹۴، ص‏۸۷، ح ۱۲/

۷/ابن ‏طاووس ، على بن موسى، همان ، ص‏۲۰۹; المجلسى ، محمدباقر ، همان ، ج ۹۴ الصدوق ، محمدبن على بن الحسین ، همان ، ج ۲، ص ۴۲۴، ح ۱/

۸/ابن ‏طاووس ، على بن موسى، همان ص‏۲۰۹; المجلسى ، محمدباقر ، همان ، ج ۹۴ ، ص ۸۵، ح ۵/

۹/ر.ک: ابن ‏طاووس، على بن موسى، همان، صص‏۲۳۷-۲۰۷; المجلسى، محمدباقر، همان.

۱۰/اب ‏طاووس، على بن موسى، همان ، ص‏۲۱۹/

۱۱/ ر. ک: الکلینى، محمدبن یعقوب، الکافى، ج‏۱، ص ۵۱۴، تهران ، دارالکتب‏الاسلامیه، ۱۳۶۵، الصدوق، محمدبن على‏بن‏الحسین، کمال ‏الدین و تمام‏ال نعمة، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۹۵ق، ج ۲، ص‏۴۳۲; شبراوى، عبدالله بن محمد، الاتحاف تجب الاشراف، ص‏۱۷۹; ابن صباغ‏المالکى، نورالدین على بن محمد، الفصول المهمة فى معرفة الائمة ، ص ۳۱۰/

۱۲/ الصدوق ، محمدبن على‏بن‏الحسین، همان، ج ۲، ص ۴۲۴، ح ۱; المجلسى، محمدباقر، همان، ج ۵۱، ص ۲/

 منبع: http://www.montazar.net

www.atregoleyas.com

atregoleyas@gmail.com

هنگام تولد حضرت ولى عصر(ع)، منجمى یهودى در قم اقامت مى کر د که در آن سامان شهرت بسزایى داشت.

احمد بن اسحاق که از شخصیت هاى معروف قم و وکیل امام حسن عسکرى (ع) در قم بود، پیش منجم یهودى رفت وگفت : براى ما در فلان روز مولودى به دنیا آمده است، فال او را براى ما ببین.

یهودى گفت: آن چه من از محاسبه هاى خود به دست مى آورم، این است که او یا پیامبر خواهد بود و یا وصی پیامبر. او شرق و غرب جهان را تحت حکومت و سیطره خود در خراهد آورد. من چنین در مى یابم که احدى روى زمین نمى ماند، جز این که در برابر او تسلیم مى شود(۱).

۱/ روزگار رهایی ج ۱، ص ۱۴۱

 منبع: http://www.montazar.net

www.atregoleyas.com

atregoleyas@gmail.com

 پیامبر اکرم (ص) وائمه معصومین (ع) نسبت به ولادت حضرت مهدى (ع) پیشگویى کرده بودند.

“عبدالرحمن بن سمره”مى گوید: به پیامبر اکرم (ص) عرض کردم: اى رسول خدا مرا به طریق نجات هدایت کن . فرمود:هنگامى که اختلاف خواسته ها وتفرقه آرا پیش آمد، بر تو باد رجوع به على بن ابى طالب که او امام امت من وخلیفه من بر آنان بعد از من است … از اوست دو امام امت من… و نه فرزند حسین، که نهم آنان، قائم امت من است که زمین را از عدل وداد پر مى کند، پس از آن که از ظلم وجور پر شده باشد.(۱)

جابر بن عبدالله انصارى در روایتى از صحیفه اى خبر داده است که در دست حضرت فاطمه(ع) مشاهده نموده و در آن نام هاى دوازده امام (ع) همراه نام مادرانشان یاد آور شده و آخرین نام، قائم آل محمد(ع) بوده است. (۲)

امام حسین (ع) فرمود: قائم این امت، نهمین فرزند از اولاد من است، واو است صاحب غیبت، وکسى که میراثش در حالى که زنده است، تقسیم مى شود.(۳) و امَا روایاتى که در موردحضرت مهدى (ع)، غیبت ظهور، علامات ظهور وحوادث پس از ظهور.از طریق دو امام باقر وصادق (ع) نقل شده است به مراتب بیشتر از روایات رسیده از سایر معصومین (ع) است. ویژگى این روایات آن است که علاوه بر بیان اصل مسأله به بیان بعضى از خصوصیات نیز پرداخته اند. جابر جعفى از امام باقر(ع) نقل نموده که فرمود: زمانى بر مردم خواهد آمد که در آن زمان امامشان غایب خواهد شد. پس خوشا به حال کسانی که ثابت بر امر ما باشند.(۴) روایت هاى نیز از حضرت على امام حسن مجتبى(۵) امام سجاد(۶)وامام صادق(۷) امام کاظم(۸)امام رضا(۹) وامام جواد (۱۰) (ع) در پیشگوى ولادت حضرت مهدى (ع) آمده است.

 ا. کمال الدین ج ۱ ص ۲۵۷

۲/ غیبت طوسی ص ۹۲, کمال الدین، ج ا، ص ۳۰۵/

۳/ کمال الدین ج ا، ص ۰۳۱۵

۴/ کمال الدینج ۱, ص ۳۳۰/

۵/ همان , ص ۳۰۳/

۶/ همان, ص ۳۱۵/

۷/ همان , ص ۳۱۹/

۸/ همان , ص ۳۳۳/

۹/ غیبة نعمانی , ص ۱۰۰/

۱۰/ کمال الدین ج ۲ ص ۳۷۲/

www.atregoleyas.com

atregoleyas@gmail.com